Μνήμες και βιώματα: επεξεργασία αποτελεσμάτων

Δημιουργήθηκαν  οκτώ θεματικές ενότητες:  Οι μετανάστες, Οι πόλεμοι 1940-49, Οι καλλιέργειες, Τα πανηγύρια, Τα καφενεία, Οι μαίες και γιατροί, Οι «ξένοι», Η μετακίνηση στην Αγριά.  Η επιλογή των θεμάτων έγινε και από την συχνότητα που επανερχόταν τα θέματα αυτά, αλλά και από την ανάπτυξη ή την συγκίνηση που προκαλούσαν στους συνεντευξιαζόμενους, αλλά  και στην περιέργεια που δημιουργούσαν σε μένα, γιατί όπως είναι γνωστό δεν μπορούμε ποτέ να είμαστε εντελώς αντικειμενικοί.

Οι ενότητες αυτές μας βοηθούν να παρακολουθήσουμε τη ζωή του χωριού, τα τελευταία χρόνια  και δημιουργούν την ατμόσφαιρα της κάθε εποχής. Δεν είναι μόνο οι αναμνήσεις των πληροφορητών είναι και οι διηγήσεις από τις αναμνήσεις των γονιών τους  και κάποιες από τις αναμνήσεις των παππούδων τους, όπως τις άκουσαν από τους ίδιους ή από τους  γονείς  τους. Μπορούμε λοιπόν να δούμε κάποια βιώματα και  μνήμες σχεδόν τριών γενιών. Κάποιες από αυτές τις αναμνήσεις είναι σχηματοποιημένες και φιλτραρισμένες από τις κοινωνικές συμβάσεις  και το λόγο που επικράτησε σε κάθε εποχή, αλλά και σε κάθε οικογενειακό – συγγενικό πλαίσιο ανάλογα με την ιδεολογική τοποθέτηση στην κοινότητα .

Μετά την ελληνική οικονομική κρίση, οι συνθήκες φαίνεται να αλλάζουν αλλά ακόμα δεν είναι εμφανής η νέα κατεύθυνση  ή τουλάχιστον δεν έχει ακόμα αποτυπωθεί στην κοινότητα ή δεν προλάβαμε να την καταγράψουμε.

Στην περίπτωση του Αγίου Λαυρεντίου οι εμπειρίες και τα βιώματα του χωριού μπορούν να ληφθούν υπόψη και για ανάλογα χωριά που υπάρχουν  στην Ελλάδα. Χωριά που οι κάτοικοι τους τα εγκατέλειψαν  λόγω των κοινωνικών συνθηκών αλλά και λόγω των επιλογών της οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής. Αυτά τα χωριά  μπορούν να βοηθηθούν στην δική τους εξέλιξη και  να εφεύρουν μία νέα συνέχεια για την κοινότητα τους ανακαλύπτοντας  κοινά και διαφορές.

Oταν αρχίσαμε αυτό το πρόγραμμα, ο πρώτος στόχος ήταν η καταγραφή των βιωμάτων. Η δημιουργία αρχείου,  έγινε ο αμέσως επόμενος στόχος. Ένα αρχείο, το οποίο  μπορούν να χρησιμοποιήσουν νεώτεροι επιστήμονες, ιστορικοί, ανθρωπολόγοι, κοινωνιολόγοι,  αλλά και να λειτουργήσει στις   οικογένειες ως σύνδεσμος με τις επόμενες γενιές, να μιλήσουν οι παππούδες στα εγγόνια  και  δισέγγονα . Για  να ολοκληρωθεί αυτή η προσπάθεια είναι απαραίτητη η καλύτερη τεκμηρίωση και η περαιτέρω  οργάνωση του υλικού που έχει συγκεντρωθεί.

Προφορική Παράδοση
01/10/2018

Θεματικές Ενότητες

Μετανάστες
https://youtu.be/KpN6Ytb6IXQ
Πληροφορητές: Απόστολος Λουάρης, Αλέξανδρος Σαράφης, Γιάννης Αγαπητός, Κώστας Καντίκος, Αlex Doi

Οι κάτοικοι μεταφέρουν  τις αναμνήσεις γονιών και παππούδων που αφορούν στην μετανάστευση  στην Αμερική. Οι κάτοικοι, που δεν είχαν κλήρο, μετανάστευαν, κάνοντας πολλές θυσίες για να συγκεντρώσουν τα χρήματα του ταξιδιού.  Πολλοί δούλεψαν εκεί  στην κατασκευή των σιδηροδρομικών γραμμών κάτω από  πολύ δύσκολες συνθήκες. Οι περισσότεροι γύρισαν και   με τις αποταμιεύσεις τους αγόρασαν χωράφια για να μπορέσουν  να παντρευτούν, να κάνουν οικογένεια, όπως μαρτυρείται ότι ήταν η συνήθεια του χωριού. Μερικοί έμειναν εκεί αλλά  έστελναν   πάντα  οικονομική  βοήθεια.

Υπάρχει όμως και η εσωτερική μετανάστευση μαρτυρείται   εγκατάσταση κατοίκων από άλλες περιοχές ήδη από τον 18ο– 19ο  στις αναμνήσεις και στις ιστορίες του χωριού. Από τις πρώτες εγκαταστάσεις αναφέρονται επίσης κάτοικοι από την Ελάτη της Θεσσαλίας, διωγμένοι από τον μανιάτη οπλαρχηγό Γερακάρη, 17ο αι. όπως μας διηγούνται από τα διαβάσματα τους αλλά και από τις συζητήσεις τους, οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού. Υπάρχουν ιστορικοί που ασχολήθηκαν με την ιστορία του χωριού Βαμβάκος Γ. 1927, Παπαθανασίου Απ. 2006, τους οποίους φαίνεται να γνωρίζουν οι κάτοικοι αφού και ο Συνεταιρισμός Γυναικών εκδίδει την ιστορία του χωριού το 2002. Αργότερα κάτοικοι με μεγαλύτερες εκτάσεις γης μπορούσαν να προσελκύσουν αγροτικούς εργάτες και είναι ζωντανή στις αναμνήσεις των κατοίκων  εγκατάσταση αγροτικών εργατών, από την ορεινή Θεσσαλία .  Oι νέοι αυτοί κάτοικοι ενσωματώθηκαν και αποτέλεσαν μέρος της κοινότητας.  Στην πρόσφατη  άνθηση του χωριoύ εγκαταστάθηκαν και οικονομικοί μετανάστες από την Αλβανία.

Οι πόλεμοι 40-49
https://youtu.be/-bHS2OL_lD8
Πληροφορητές: Μαρίκα Τριανταφύλλου, Απόστολος Λουάρης, Αλέξανδρος Λουάρης, Κατίνα Βέργου Γιάννης Αγαπητός

Για τη γερμανοιταλική κατοχή (1941-44) υπάρχουν ελάχιστες μαρτυρίες καθώς  οι πληροφορητές είναι νεώτεροι,  ωστόσο ανασύρονται εικόνες μικροκλοπών που διέπραξαν οι κατακτητές  και  μεταφέρονται φόβοι των μεγαλυτέρων, όπως αυτοί της θείας της κυρίας Τριανταφύλλου. Το τραύμα του εμφυλίου καταγράφεται στις οικογένειες που υπέστησαν απώλειες, αλλά μαρτυρείται και  η προσπάθεια εκλογίκευσης και συμφιλίωσης. Η ατμόσφαιρα πάντως της δεκαετίας του 50 αποτελεί μία έντονη ανάμνηση στις γενιές που μεγάλωσαν τότε, δεν  θυμούνται πολλά γεγονότα και λεπτομέρειες αλλά θυμούνται και μας μεταφέρουν το βαρύ κλίμα της εποχής στο οποίο μεγάλωσαν.

Οι καλλιέργειες
https://youtu.be/02ApTZysj-g
Πληροφορητές: Απόστολος Λουάρης, Γιάννης Αγαπητός, Αλεξάνδρος Σαράφης

Η καλλιέργεια του φιρικιού άφησε έντονες αναμνήσεις στους κατοίκους του χωριού και  συνδέεται με τη περίοδο  ακμής του. Αλλά και η καλλιέργεια της ελιάς, των κερασιών, των λεμονάτων ροδάκινων, έδιναν  μία  πλούσια αγροτική παραγωγή. Η καλλιέργεια των φιρικιών περιορίστηκε πολύ,  τα νέα δένδρα χρειάζονται πολλά χρόνια για να καρποφορήσουν και έτσι   η καλλιέργεια τους δεν κρίθηκε αρκετά προσοδοφόρα. Τα ροδάκινα παρόλο που φαίνεται να έχουν κι αυτά μια τοπική ιδιαιτερότητα δεν έγιναν τόσο γνωστά. Η έντονη και μοναδική αρχικά αγροτική δραστηριότητα ατόνησε. 

Μαίες και γιατροί
https://youtu.be/DYcD88SU_M8
Πληροφορητές: Κατίνα Βέργου, Γιάννης Αγαπητός

Αρχικά οι γυναίκες γεννούσαν  με τη βοήθεια της  μαμής η οποία  κατοικούσε στο χωριό . Γιατρός κοινοτικός περιέθαλπε τους κατοίκους, ο οποίος αμειβόταν από τα έσοδα της κοινότητας, όπως μας πληροφορεί ο κ. Αγαπητός.

Τα πανηγύρια
https://youtu.be/fI6PviB2ZLo
Πληροφορητές: Θανάσης Βλάχος, Φρόσω Αναγνωστοπούλου, Γιάννης Αγαπητός, Μάρω Γρηγοριάδου, Alex Doi

Τα πανηγύρια και οι γιορτές αποτελούσαν τη βάση της κοινωνικής ζωής του χωριού, και συντελούσαν  στις οικονομικές συναλλαγές. Η μουσική και οι χοροί, δημιούργησαν  τις  καλύτερες αναμνήσεις. Στη δεκαετία του 60, χοροδιδάσκαλοι και ευρωπαϊκοί χοροί δηλώνουν την επαφή του χωριού με τα αστικά κέντρα. Μέχρι σήμερα οι γιορτές αποτελούν αιτία συνάντησης, επιστροφής στη γενέτειρα, ακόμα και αφορμή για   προσκύνημα στον τόπο των  παιδικών  χρόνων από τους  σημερινούς   ενήλικες.

Οι «ξένοι»
https://youtu.be/pywESie-QI4
Πληροφορητές: Απόστολος Λουάρης, Θανάσης Βλάχος, Κώστας Καντίκος, Μάρω Γρηγοριάδου, Jenny and Allan Cluley, Παύλος Τζίμας, Alex Doi, Μιχάλης Ελευθεράκης

Από τον 17ο αιώνα κάτοικοι από την Ηπειρο, τη Θεσσαλία, τα Άγραφα, τα Τρίκαλα, εγκαθίστανται στο χωριό. Συνεχίζουν να έρχονται ως εποχικοί εργάτες  ως τα μέσα του 20ου  αιώνα, πολλοί παρέμειναν εδώ και μετά τους σεισμούς  του 55. Από τη δεκαετία του 70, η  φυσική ομορφιά του τοπίου και η τοπική αρχιτεκτονική του χωριού θα δώσουν μία ακόμα ευκαιρία στο χωριό,  αρχίζουν να φτάνουν οι πρώτοι «ξένοι»,  με πρώτο τον Γιώργο Χουρμουζιάδη,  αρχαιολόγο από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, ο οποίος φέρνει μαζί φίλους και συναδέλφους.

Πολλοί από αυτούς θα αγοράσουν σπίτια από τους κατοίκους που έχουν μετακομίσει αλλού. Ετσι το χωριό αποκτά νέους εποχικούς κατοίκους, οι ονομαζόμενοι «ξένοι», τα σπίτια αναστηλώνονται, τα   καλντερίμια διατηρούνται, παρακάμπτεται το χωριό από τη βασική οδική αρτηρία.  Δημιουργούνται ξενώνες, εστιατόρια, ο συνεταιρισμός των γυναικών, οι γιορτές των κερασιών δίνουν νέες ευκαιρίες στους κατοίκους.

Τα παιδιά των «ξένων», δηλαδή παιδιά που μεγάλωσαν και πέρασαν τις διακοπές τους στην ατμόσφαιρα αυτή του  χωριού, δημιούργησαν τον «Μουσικό Αύγουστο», ένα θεσμό που  έχει κάνει το χωριό γνωστό σε διεθνές επίπεδο με την ποιότητα και την πρωτοτυπία των εκδηλώσεων του. Οικονομικοί μετανάστες Αλβανοί κυρίως, εγκαθίστανται στο χωριό, οι οποίοι υποστηρίζουν τις εργασίες της αναστήλωσης σπιτιών, τις αγροτικές εργασίες αλλά και όλες τις εργασίες που συνεπάγονται στις ιδιαιτερότητες του διατηρητέου οικισμού.

Ευρωπαίοι πολίτες κυρίως αγοράζουν κι αυτοί σπίτια και περνούν μεγάλα χρονικά διαστήματα στο χωριό. Νέοι επαγγελματίες  που δεν κατάγονται από το χωριό,  εγκαθίστανται ξεκινούν νέες επιχειρήσεις εστίασης, γοητευμένοι από το περιβάλλον και την ατμόσφαιρα του χωριού.

Τα καφενεία
https://youtu.be/RmnKJLB34gw
Πληροφορητές: Φρόσω Αναγνωστοπούλου, Αλέξανδρος Σαράφης, Μαρίκα Τριανταφύλλου, Μάρω Γρηγοριάδου, Δημήτρης Κόκκινος, Ελένη Βλάχου

Καφενεία υπάρχουν  στην είσοδο του χωριού και στην κεντρική πλατεία. Δημόσιοι χώροι που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες του χωριού. Δέχονταν τους κατοίκους για το πρωινό καφέ και κονιάκ,  το τσίπουρο, το τάβλι, το κοινό  τηλέφωνο,  τους χορούς, ακόμα και τον κινηματογράφο. Παρακολούθησαν κι αυτά την πορεία και τις  συνήθειες της νέας γενιάς,  στην είσοδο ή στην πλατεία,  υποδέχτηκαν   την είσοδο  των γυναικών στον χώρο τους, εγκατέστησαν ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Μετακίνηση στην Αγριά
https://youtu.be/bDlExerXFVw
Πληροφορητές: Αλέξανδρος Σαράφης, Γιάννης Αγαπητός, Κώστας Καντίκος, Ελένη Βλάχου

Η μετακίνηση στην Αγριά άρχισε από την εποχή του εμφυλίου και συνεχίστηκε την εποχή των σεισμών. Πολλοί είχαν κήπους και χωράφια οπότε και εγκαταστάθηκαν εκεί που υπήρχε μεγαλύτερη ασφάλεια. Μετά το 1970, κάποιοι  από αυτούς που πούλησαν τα σπίτια τους σε ξένους  εγκαταστάθηκαν στην Αγριά  όπου οι αγροτικές ασχολίες ήταν πιο εύκολες ή είχαν τη δυνατότητα να  αλλάξουν ασχολίες.

Μετανάστες https://youtu.be/KpN6Ytb6IXQ Απόστολος Λουάρης, Αλέξανδρος Σαράφης, Γιάννης Αγαπητός, Κώστας Καντίκος, Αlex Doi

Οι κάτοικοι μεταφέρουν  τις αναμνήσεις γονιών και παππούδων που αφορούν στην μετανάστευση  στην Αμερική. Οι κάτοικοι, που δεν είχαν κλήρο, μετανάστευαν, κάνοντας πολλές θυσίες για να συγκεντρώσουν τα χρήματα του ταξιδιού.  Πολλοί δούλεψαν εκεί  στην κατασκευή των σιδηροδρομικών γραμμών κάτω από  πολύ δύσκολες συνθήκες. Οι περισσότεροι γύρισαν και   με τις αποταμιεύσεις τους αγόρασαν χωράφια για να μπορέσουν  να παντρευτούν, να κάνουν οικογένεια, όπως μαρτυρείται ότι ήταν η συνήθεια του χωριού. Μερικοί έμειναν εκεί αλλά  έστελναν   πάντα  οικονομική  βοήθεια.

Υπάρχει όμως και η εσωτερική μετανάστευση μαρτυρείται   εγκατάσταση κατοίκων από άλλες περιοχές ήδη από τον 18ο– 19ο  στις αναμνήσεις και στις ιστορίες του χωριού. Από τις πρώτες εγκαταστάσεις αναφέρονται επίσης κάτοικοι από την Ελάτη της Θεσσαλίας, διωγμένοι από τον μανιάτη οπλαρχηγό Γερακάρη, 17ο αι. όπως μας διηγούνται από τα διαβάσματα τους αλλά και από τις συζητήσεις τους, οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού. Υπάρχουν ιστορικοί που ασχολήθηκαν με την ιστορία του χωριού Βαμβάκος Γ. 1927, Παπαθανασίου Απ. 2006, τους οποίους φαίνεται να γνωρίζουν οι κάτοικοι αφού και ο Συνεταιρισμός Γυναικών εκδίδει την ιστορία του χωριού το 2002. Αργότερα κάτοικοι με μεγαλύτερες εκτάσεις γης μπορούσαν να προσελκύσουν αγροτικούς εργάτες και είναι ζωντανή στις αναμνήσεις των κατοίκων  εγκατάσταση αγροτικών εργατών, από την ορεινή Θεσσαλία .  Oι νέοι αυτοί κάτοικοι ενσωματώθηκαν και αποτέλεσαν μέρος της κοινότητας.  Στην πρόσφατη  άνθηση του χωριoύ εγκαταστάθηκαν και οικονομικοί μετανάστες από την Αλβανία.

Οι πόλεμοι 40-49 https://youtu.be/-bHS2OL_lD8 Μαρίκα Τριανταφύλλου, Απόστολος Λουάρης, Αλέξανδρος Λουάρης, Κατίνα Βέργου Γιάννης Αγαπητός

Για τη γερμανοιταλική κατοχή (1941-44) υπάρχουν ελάχιστες μαρτυρίες καθώς  οι πληροφορητές είναι νεώτεροι,  ωστόσο ανασύρονται εικόνες μικροκλοπών που διέπραξαν οι κατακτητές  και  μεταφέρονται φόβοι των μεγαλυτέρων, όπως αυτοί της θείας της κυρίας Τριανταφύλλου. Το τραύμα του εμφυλίου καταγράφεται στις οικογένειες που υπέστησαν απώλειες, αλλά μαρτυρείται και  η προσπάθεια εκλογίκευσης και συμφιλίωσης. Η ατμόσφαιρα πάντως της δεκαετίας του 50 αποτελεί μία έντονη ανάμνηση στις γενιές που μεγάλωσαν τότε, δεν  θυμούνται πολλά γεγονότα και λεπτομέρειες αλλά θυμούνται και μας μεταφέρουν το βαρύ κλίμα της εποχής στο οποίο μεγάλωσαν.

Οι καλλιέργειες https://youtu.be/02ApTZysj-g Απόστολος Λουάρης, Γιάννης Αγαπητός, Αλεξάνδρος Σαράφης

Η καλλιέργεια του φιρικιού άφησε έντονες αναμνήσεις στους κατοίκους του χωριού και  συνδέεται με τη περίοδο  ακμής του. Αλλά και η καλλιέργεια της ελιάς, των κερασιών, των λεμονάτων ροδάκινων, έδιναν  μία  πλούσια αγροτική παραγωγή. Η καλλιέργεια των φιρικιών περιορίστηκε πολύ,  τα νέα δένδρα χρειάζονται πολλά χρόνια για να καρποφορήσουν και έτσι   η καλλιέργεια τους δεν κρίθηκε αρκετά προσοδοφόρα. Τα ροδάκινα παρόλο που φαίνεται να έχουν κι αυτά μια τοπική ιδιαιτερότητα δεν έγιναν τόσο γνωστά. Η έντονη και μοναδική αρχικά αγροτική δραστηριότητα ατόνησε. 

Μαίες και γιατροί https://youtu.be/DYcD88SU_M8 Κατίνα Βέργου, Γιάννης Αγαπητός

Αρχικά οι γυναίκες γεννούσαν  με τη βοήθεια της  μαμής η οποία  κατοικούσε στο χωριό . Γιατρός κοινοτικός περιέθαλπε τους κατοίκους, ο οποίος αμειβόταν από τα έσοδα της κοινότητας, όπως μας πληροφορεί ο κ. Αγαπητός.

Τα πανηγύρια https://youtu.be/fI6PviB2ZLo Θανάσης Βλάχος, Φρόσω Αναγνωστοπούλου, Γιάννης Αγαπητός, Μάρω Γρηγοριάδου, Alex Doi

Τα πανηγύρια και οι γιορτές αποτελούσαν τη βάση της κοινωνικής ζωής του χωριού, και συντελούσαν  στις οικονομικές συναλλαγές. Η μουσική και οι χοροί, δημιούργησαν  τις  καλύτερες αναμνήσεις. Στη δεκαετία του 60, χοροδιδάσκαλοι και ευρωπαϊκοί χοροί δηλώνουν την επαφή του χωριού με τα αστικά κέντρα. Μέχρι σήμερα οι γιορτές αποτελούν αιτία συνάντησης, επιστροφής στη γενέτειρα, ακόμα και αφορμή για   προσκύνημα στον τόπο των  παιδικών  χρόνων από τους  σημερινούς   ενήλικες.

Οι «ξένοι» https://youtu.be/pywESie-QI4 Απόστολος Λουάρης, Θανάσης Βλάχος, Κώστας Καντίκος, Μάρω Γρηγοριάδου, Jenny and Allan Cluley, Παύλος Τζίμας, Alex Doi, Μιχάλης Ελευθεράκης

Από τον 17ο αιώνα κάτοικοι από την Ηπειρο, τη Θεσσαλία, τα Άγραφα, τα Τρίκαλα, εγκαθίστανται στο χωριό. Συνεχίζουν να έρχονται ως εποχικοί εργάτες  ως τα μέσα του 20ου  αιώνα, πολλοί παρέμειναν εδώ και μετά τους σεισμούς  του 55. Από τη δεκαετία του 70, η  φυσική ομορφιά του τοπίου και η τοπική αρχιτεκτονική του χωριού θα δώσουν μία ακόμα ευκαιρία στο χωριό,  αρχίζουν να φτάνουν οι πρώτοι «ξένοι»,  με πρώτο τον Γιώργο Χουρμουζιάδη,  αρχαιολόγο από το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, ο οποίος φέρνει μαζί φίλους και συναδέλφους.

Πολλοί από αυτούς θα αγοράσουν σπίτια από τους κατοίκους που έχουν μετακομίσει αλλού. Ετσι το χωριό αποκτά νέους εποχικούς κατοίκους, οι ονομαζόμενοι «ξένοι», τα σπίτια αναστηλώνονται, τα   καλντερίμια διατηρούνται, παρακάμπτεται το χωριό από τη βασική οδική αρτηρία.  Δημιουργούνται ξενώνες, εστιατόρια, ο συνεταιρισμός των γυναικών, οι γιορτές των κερασιών δίνουν νέες ευκαιρίες στους κατοίκους.

Τα παιδιά των «ξένων», δηλαδή παιδιά που μεγάλωσαν και πέρασαν τις διακοπές τους στην ατμόσφαιρα αυτή του  χωριού, δημιούργησαν τον «Μουσικό Αύγουστο», ένα θεσμό που  έχει κάνει το χωριό γνωστό σε διεθνές επίπεδο με την ποιότητα και την πρωτοτυπία των εκδηλώσεων του. Οικονομικοί μετανάστες Αλβανοί κυρίως, εγκαθίστανται στο χωριό, οι οποίοι υποστηρίζουν τις εργασίες της αναστήλωσης σπιτιών, τις αγροτικές εργασίες αλλά και όλες τις εργασίες που συνεπάγονται στις ιδιαιτερότητες του διατηρητέου οικισμού.

Ευρωπαίοι πολίτες κυρίως αγοράζουν κι αυτοί σπίτια και περνούν μεγάλα χρονικά διαστήματα στο χωριό. Νέοι επαγγελματίες  που δεν κατάγονται από το χωριό,  εγκαθίστανται ξεκινούν νέες επιχειρήσεις εστίασης, γοητευμένοι από το περιβάλλον και την ατμόσφαιρα του χωριού.

Τα καφενεία https://youtu.be/RmnKJLB34gw Φρόσω Αναγνωστοπούλου, Αλέξανδρος Σαράφης, Μαρίκα Τριανταφύλλου, Μάρω Γρηγοριάδου, Δημήτρης Κόκκινος, Ελένη Βλάχου

Καφενεία υπάρχουν  στην είσοδο του χωριού και στην κεντρική πλατεία. Δημόσιοι χώροι που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες του χωριού. Δέχονταν τους κατοίκους για το πρωινό καφέ και κονιάκ,  το τσίπουρο, το τάβλι, το κοινό  τηλέφωνο,  τους χορούς, ακόμα και τον κινηματογράφο. Παρακολούθησαν κι αυτά την πορεία και τις  συνήθειες της νέας γενιάς,  στην είσοδο ή στην πλατεία,  υποδέχτηκαν   την είσοδο  των γυναικών στον χώρο τους, εγκατέστησαν ηλεκτρονικά παιχνίδια.

Μετακίνηση στην Αγριά https://youtu.be/bDlExerXFVw Αλέξανδρος Σαράφης, Γιάννης Αγαπητός, Κώστας Καντίκος, Ελένη Βλάχου

Η μετακίνηση στην Αγριά άρχισε από την εποχή του εμφυλίου και συνεχίστηκε την εποχή των σεισμών. Πολλοί είχαν κήπους και χωράφια οπότε και εγκαταστάθηκαν εκεί που υπήρχε μεγαλύτερη ασφάλεια. Μετά το 1970, κάποιοι  από αυτούς που πούλησαν τα σπίτια τους σε ξένους  εγκαταστάθηκαν στην Αγριά  όπου οι αγροτικές ασχολίες ήταν πιο εύκολες ή είχαν τη δυνατότητα να  αλλάξουν ασχολίες.